Erozyon Nasıl Oluşur? Sebepleri Nelerdir?

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Toprağın akarsular, sel suları ve rüzgarlar benzer biçimde dış kuvvetlerin etkisiyle aşındırılıp taşınması ve sürüklenmesi vakasına aşınma denir.
Yeryüzünde nebat örtüsü ve su akışı ile toprak örtüsü içinde naturel bir denge vardır. Bu organik denge içinde, yer yüzünün dış kuvvetler tarafınca aşındırılmasına naturel aşınma denir. Organik aşınma insanoğlu ve çevre için zararı olan değildir. Bu sebeple organik erozyonla oldukça yavaş olarak üstten aşınan toprağın yerine alttan yeni toprak oluşmaktadır. Onun için toprak örtüsü yenilenerek yerinde kalmaktadır. Sadece nebat örtüsünün tahribi benzer biçimde insanların negatif girişimleri sonucu organik denge bozulur. Böylece aşınma hızlanır. Bu vaka sonunda toprak örtüsü hızla incelir, zaman içinde yok olur. Kayalar yüzeye çıkar. Ülkemiz dünyada erozyonun en oldukca görüldüğü ülkelerden biridir. Topraklarımızın minimum yarısı çeşitli derecelerde erozyona uğramıştır. Türkiye’de görülen aşınma Şimal ABD’dan 6, Avrupa’dan 17 kat daha fazladır.

Türkiye’de Erozyonu Oluşturan Başlıca Etkenler

a)    Arazinin Oldukca Engebeli ve Eğimli Olması

Eğimin fazla olması sağanak yağışların bu tür arazileri kolayca süpürmesine niçin olur.

b)    Nebat Örtüsünün Tahrip Edilmesi
Ormanların bilgisizce kesilmesi ve orman yangınları bilhassa eğimli arazilerin çıplak kalmasına niçin olur. Ek olarak mera ve otlakların aşırı otlatılması, otlakların dengesini bozar.

c)    İklimin Tesiri
Devletimizde bilhassa iç bölgelerde meydana gelen sağanak yağmurlar ve bunların sonucunda oluşan seller, nebat örtüsünün zayıf olduğu alanlarda toprakların süpürülmesine niçin olmaktadır. Dere yataklarının ıslah edilmemesi ve sel taşkınları toprak erozyonunu artırıcı etkenlerdendir.

d)    Toprağın ve Ana Kayanın Tesiri
Anakayanın fizyolojik ve kimyasal özellikleri aşınma üstünde etkilidir. Nebat örtüsünden yoksun kumlu, killi araziler yüzey suları tarafınca kolayca aşındırılarak şekillendirilir.

e)    Arazinin Yanlış Kullanımı
Ormanların tahrip edilerek ziraat alanlarına dönüştürülmesi, bozkır, davet, ormanlık alanlardaki otlakların hayvanlara otlatılması, anız örtüsünün yakılması ve arazinin eğim yönünde işlenmesi şeklinde faktörler arazinin organik dengesini bozmaktadır. Bu tür vakalar erozyonu artırmaktadır.

Rüzgarlar yağışın fazla olduğu Doğu Karadeniz’in kıyı kesimleri hariç bir fazlaca bölgede erozyona niçin olur. Bu yerlerin başlangıcında Konya-Karapınar çevresi benzer biçimde hem nebat örtüsünün zayıf, hem de kuraklığın belirgin olduğu yöreler gelir.

Türkiye’de Erozyonun Ortaya Çıkardığı Başlıca Problemler
•    Toprağın üstteki verimli kısmının sel sularıyla süpürülüp gitmesiyle tarımsal verim azalmaktadır.
•    Aşınma sonucu, toprakların bir kısmı denizlere, göllere ve barajlara taşınmaktadır. Bunun sonucunda da barajlar kısa sürede toprakla dolmaktadır.
•    Erozyonla toprakların taşındığı yerlerde verimsiz olan taşlık ve kayalık araziler ortaya çıkmaktadır.
•    Erozyonun günümüzdeki hızıyla devam etmesi halinde yakın gelecekte ülkemiz çölleşme sorunuyla karşı karşıya kalacaktır.

Toprak Erozyonundan Korunma Yolları
•    Nebat örtüsü korunmalı, çıplak araziler ağaçlandırılmalıdır.
•    Tarla açma benzer biçimde nedenlerle ormanlar tahrip edilmemelidir.
•    Nadas alanları azaltılmalı, nöbetleşe ekim yaygınlaştırmalıdır.
•    Meraların ve otlakların aşırı otlatılması önlenmelidir.
•    Barajların ve göllerin su toplama alanları ağaçlandırılmalıdır.
•    Mera hayvancılığı yerine ahır hayvancılığı geliştirilmelidir.
•    Araziler eğim doğrultusunda değil, eğime dik olarak sürülmelidir.
•    Rüzgarların etkili olduğu alanlara rüzgarın hızını kesecek engeller yapılmalıdır.
•    Eğimli araziler aşırı işlenmemelidir.
•    Eğimli araziler taraçalandırılmalıdır.
•    Ürünler hasat edildikten sonrasında anız örtüsü yakılmamalıdır.
•    Akarsu yatakları ıslah edilmelidir.
•    Erozyonla savaşım ile ilgili olarak halk eğitilmelidir.

Kaynak :Bilgiustam

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir